خانه / مقالات / کاربرد ظروف فلزي و حلبي در کنسرو سازی
کاربرد ظروف فلزي و حلبي در کنسرو سازی
آزمون قوطی های فلزی

کاربرد ظروف فلزي و حلبي در کنسرو سازی

 ظروف بسته بندی فلزي  :

ظروف بسته بندي فلزي به دو شاخه اصلي حلب و قوطي تقسيم مي گردد. حلب عبارت است از ظرفي چهار گوش ساخته شده از ورق حلب با ظرفيت بسته بندي 5 الي 17 كيلو گرم و قوطي عبارت است از ظرفي چهار گوش يا گرد ساخته شده از ورق حلب يا آلومينيوم با ظرفيت بسته بندي حداكثر 5 كيلو گرم.

قوطي فلزي نيز از نظر مواد اوليه مورد مصرف به دو نوع …. حلبي و آلومينيومي تقسيم مي گردد كه اكثريت واحدهاي توليد كننده داخلي از نوع قوطي حلبي مي‌باشند و اين قوطي نيز در تقسيم بنديهاي ريزتر به قوطي هاي فلزي حلبي معمولي ، تحت فشار، درزدار(چند تيكه) و بدون درز (كششي) تقسيم مي گردند .

مواد اوليه مورد مصرف در قوطي فلزي حلبي كه عمده واحدهاي توليدي دراين زمينه فعليت مي نمايند عبارت است از: ورق حلب با روكش قلع(كه به تين پليت موسوم است) و ورق حلب فاقد قلع ( كه به تين فري استيل موسوم است) به ضخامت 15/0 ميليمتر الي 6/0 ميليمتر، سيم مسي، لحيم ، مايع لاستيكي، لاك خارجي (جهت حفاظت قوطي در مقابل زنگ زدگي) لاك داخلي (به منظور جلوگيري ازبروز واكنش شيميايي بين محتوي ظرف و فلز)،پودر درزجوش ، تينر و مركب، همانطور كه قبلاً نيز گفته شد مواد اوليه اصلي اين صنعت يعني حلب، وارداتي بوده و فقط تينر، مركب، مايع لاستيك، سيم مسي كه مواد جنبي هستند از منابع داخلي قابل تامين است.

تاريخچه ساخت ظروف فلزي

تاريخ ساخت ظروف فلزي به 23 سال قبل از ميلاد مسيح نسبت داده مي شود. فلز قلع در حدود سال 1240ميلادي در شهر بوهيما توسط يک کارگر انگليسي کشف گرديد. تاريخ کشف و ساخت آهن سفيد به سالهاي بين1575 ميلادي يعني از زماني که قلع به آلمان صادر گرديد،برمي گردد. در سال 1665 ميلدي در انگليس کوشش شد تا آهن سفيد ساخته شود، تا اينکه بالاخره در سالهاي بين 1720 و 1730 ميلادي توانستند توفيق در اين امر حاصل نمايند. هنبوردي در انگلستان اولين بار توانست آهن سفيد را به طور تجارتي با موفقيت تهيه نمايد، او شمش هاي گداخته را بوسيله غلطک بصورت صفحات نازکتري در آورد. در اوايل قرن هجدهم در حدود سال 1714 ساخت آهن سفيد در فرانسه شروع گرديد

در سال 1804 ميلادي نيکلا اپرت بطور تجربي براي نگهداري مواد غذايي به روش هاي خشک کردن، دودي کردن و بسته بندي مواد غذايي در قوطي فلزي دست يافت؛ سپس از اين روش در صنعت کمپوت و کنسرو سازي استفاده گرديد که بنام اپر تيزاسيون معروف شد. در سال 1810 ميلادي پيتر ساخت قوطي فلي از جنس فولاد که با پوشش يک لايه قلع توصيه کرد. در سال 1812 ميلادي بطور ابتدايي اولين کارگاه کنسرو سازي در بوستون امريکا شروع به کار کرد. در سال 1856 ميلادي براي بسته بندي نمودن شير تغليظ شده (شير کندانسه)، صدف دريايي و ذرت درقوطيهاي فلزي اجرا شد. بعد از ساخت اتوکلاو در سال 1874 ميلادي توسط استيونسون طرح توليد قوطي به روش پيوسته انجام شد. در سال 1906 ميلادي سازماني تحت عنوان سازمان ملي صنايع کنسرو تأسيس و سپس مرکز تحقيقاتي براي اين صنعت آغاز به کار کرد

در سال 1958 قوطي آلومينيومي براي اولين بار توليد شد. توليد اين قوطي بعلت داشتن مزايايي شامل حمل و نقل آسان و مقاومت نسبتا بالا در مقابل تغيرات شيميايي، بسرعت توسعه يافت.

 

اما در کشورمان ساخت قوطي فلزي از سال1307 شمسي توسط شخصي به نام درخشان در رابطه با نگهداري مواد غذايي مورد توجه قرار گرفت. وسايل ساخت و توليد قوطي فلزي در سال 1309 به طور دستي با استفاده از قيچي، دستگاه برش، لوله کن و غيره انجام شد. براي جلوگيري از ضايعات و افزايش زمان ماندگاري محصولات کشاورزي در سال 1311-1312 از قوطي فلزي براي نگهداري نخود سبز وغيره بهره گرفتند. در سال 1330 اولين قوطي فلزي جهت بسته بندي روغن نباتي جامد بوسيله دستگاه مدرن ساخته شد و در سال1344 سيستم اک زني اتوماتيک در ايران نصب و مورد بهره برداري قرار گرفت. در حال حاضر قوطي فلزي توسط شرکتهاي بسته بندي ساخته ميشود براي توليد قوطي توسط شرکتها، ورقهاي فلزي و حتي 10 نوع لاک مجاز از خارج وارد مي شود. در سال 1998 در جهان براي بسته بندي نمودن محصولات، 7/3 درصد از قوطيهاي فلزي استفاده مي شود. گزارش شده است که در اروپا و امريکا ميزان استفاده نمودن از قوطي فلزي براي بسته بندي نمودن اغلب مواد غذايي کنسروي کاهش يافته است.

صنعت بسته بندي به عنوان يکي از مهمترين و تعيين کننده ترين عوامل موثر در بازارهاي جهاني و به لحاظ دارا بودن ويژگيهاي خاص در زمينه هاي گوناگون و فراهم نمودن امکان ذخيره سازي فرآورده هاي کشاورزي و غذايي در مقطع زماني خاص و در مواقع بحراني همواره انگيزه ي لازم جهت صرف وقت و هزينه هاي بالا را دارد.

از آنجا که بسته بندي تکنولوژي لازم براي حفظ و نگهداري سلامت کالا در مقابل خطرات گوناگون٬ مهمتر از همه فساد٬ را دارا مي باشد٬ لذا با توجه به اصول علمي و با در نظرگرفتن ويژگيهاي کالاي مورد بسته بندي٬ بايد صنعتي به کار گرفته شود که محصول بسته بندي شده پس از طي مراحل مختلف حرارتي٬ نگهداري و حمل و نقل٬ کاملاً سالم و با حفظ ارزشهاي غذايي خود به دست مصرف کننده برسد که در هر مورد بايد بسته بندي خصوصيات خاص خود را داشته باشد٬ که در اين مسير نياز به بسته هاي مقاوم و بهتر منجر به پيدايش و توسعه ظروف فلزي گرديد.

در تقسيم بندي٬ بسته بندي به گواهي آمارهاي موجود٬ بسته بندي فلزي را مي توان يکي از مهمترين شاخه هاي بسته بندي تلقي کرد.

مزايا و معايب قوطي هاي فلزي :

چنانچه مواد در قوطي فلزي بسته بندي شود زمان ماندگاري آنها در مقايسه با مواد اوليه بسته بندي ديگر، به مراتب افزايش مي يابد. مواد اوليه بسته بندي شده در قوطي فلزي را بدون اينكه در آنها تغييرات ارگانوپتيكي حاصل شود مي توان به مدت 2 الي چند سال نگهداري نمود .

      مزاياي قوطي فلزي :

1-    اغلب آنها در مقابل ضربه هاي خارجي مقاوم هستند.

2-    قوطي فلزي در مقابل درجه حرارت بالا (درجه حرارت استريليزاسيون) از مقاومت بالايي برخوردار است.

3-    اين مواد اوليه بسته بندي، از مقاومت فوق العاده نسبت به نفوذ رطوبت، نور واكسيژن نشان مي دهد.

4-    خاصيت مسموم كنندگي در آنها پايين است.

5-    بسته بندي فلزي محيطي غير قابل نفوذ و محافظت عالي از خواص مواد غذايي (حفظ بو٬ طعم٬ رنگ و ارزش غذايي مواد براي مدت طولاني) ايجاد مي کند

6-    قابليت نگهداري کامل مواد در حالتهاي جامد٬ مايع و گازها.

7-    دوام و استحکام مکانيکي خوبي در حمل و نقل و انبارکردن

8-    قابليت تهيه با سايز و فرم هاي دلخواه و متنوع

9-    ايجاد تسهيلات خاص نظير جابه جايي در خط توليد به وسيله خاصيت مغناطيسي

10-   قابليت بازيافت و عدم آلودگي محيط زيست را دارد.

     معايب قوطي فلزي :

1-    در آنها پديده خوردگي در مقايسه با مواد اوليه بسته بندي ديگر سريع تر انجام مي شود. در اثر خوردگي تغيراتي در سطح و داخل قوطي ايجاد مي شود. به خصوص هيدروژن آزاد شده در داخل قوطي، منجر به بادكردگي قوطي فلزي و در نتيجه سوراخ شدن آن مي شود

2-     خوردگي حاصل درقوطي فلزي مي تواند باعث تغيير رنگ و كاهش ويتامين هاي مواد غذايي گردد.

3-     حمل و نقل و انبارداري قوطي هاي خالي حجم زيادي اشغال مي کند

4-     انبار قوطي ها بايستي عاري از بجار و رطوبت باشد.

5-     ساخت قوطي فلزي نياز به تکنولوژي ويژه و دانش فني بالا دارد.

6-     افزايش قيمت تمام شده محصول نهايي

7-     محدوديت در بسته بندي بعضي محصولات

 ظروف بسته بندی فلزي  : ظروف بسته بندي فلزي به دو شاخه اصلي حلب و قوطي تقسيم مي گردد. حلب عبارت است از ظرفي چهار گوش ساخته شده از ورق حلب با ظرفيت بسته بندي 5 الي 17 كيلو گرم و قوطي عبارت است از ظرفي چهار گوش يا گرد ساخته شده از ورق حلب يا آلومينيوم با ظرفيت بسته بندي حداكثر 5 كيلو گرم. قوطي فلزي نيز از نظر مواد اوليه مورد مصرف به دو نوع .... حلبي و آلومينيومي تقسيم مي گردد كه اكثريت واحدهاي توليد كننده داخلي از نوع قوطي حلبي مي‌باشند و اين قوطي نيز در…

بازبینی کلی

امتیاز کاربر: اولین نفر باشید!
0

درباره‌ Fooda

وبسایت فودا، ﮐﺎﻣﻠﺘﺮﯾﻦ ﻣﺮﺟﻊ ﺩﺍﻧﻠﻮﺩ ﺭﺍﯾﮕﺎﻥ ﮔﺰﺍﺭﺷﮑﺎﺭ ﺁﺯﻣﺎﯾﺸﮕﺎﻩ و تهیه ﮔﺰﺍﺭﺵ ﮐﺎﺭﺁﻣﻮﺯﯼ، پروژه اصول طراحی ، گزارش عملیات صنایع غذایی ، ﻣﻘﺎﻟﻪ، ﺳﻤﯿﻨﺎﺭ، کاربینی ، ﺑﺮﺍﯼ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﯾﺎﻥ ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻏﺬﺍﯾﯽ foodvar@yahoo.com ﺑﺎ ﺗﺸﮑﺮ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺳﺎﯾﺖ

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*